به اندیش

 نمونه گیری : نمونه گیری فرآیند انتخاب مشاهده ها و تعمیم نتایج مشاهده به کل جمعیت است.

عنصر : واحدی که درباره اش اطلاعات جمع آوری می شود و مبنای تحلیل را فراهم می سازد.  

جمعیت: مجموعه افراد، اشیاء یا نمودهایی که یک یا چند صفت مشترک داشته باشند و یکجا در نظر گرفته شوند.  

چارچوب نمونه گیری: فهرست اصلی واحدهای نمونه گیری است که نمونه یا مرحله ای از نمونه، از آن انتخاب می شود.

متغیر : صفات منحصر به فرد عنصرهای یک جمعیت را توصیف می کند.

نمونه : زیرمجموعه ای از یک جمعیت است که برای استنباط ماهیت کل جمعیت انتخاب میشود

حجم نمونه:حجم نمونه همان اندازه نمونه است کههر چه حجم یا اندازه نمونه بزرگتر باشد میزان اشتباهات در نتیجه گیری کم می شود و بر عکس هر چه تعداد نمونه محدود باشد مقدار اشتباهات زیادتر است٬ بنابراین زمانی که محقق سطح بالاتری از اطمینان یا معنی دار بودن آماری را ملاک ارزیابی اطلاعات تحقیق خود قرار می دهد لازم است حجم نمونه او بزرگتر انتخاب شود.

لذا اگر هر عضو در جامعه مادر دقیقاً مشابه عضو دیگر باشد آنگاه انتخاب نمونه ای با حجم یک عضو هم کافی است. حجم نمونه باید به اندازه ای باشد که نتایج حاصل عیناً با نتایج همان مطالعه در جامعه ای که نمونه از آن انتخاب شده است برابر باشد.

 تحقیق(پژوهش): عبارتست از فعالیت های منظم و برنامه ریزی شده برای کشف مجهولات و دستیابی به دانش جدید و نوآوری در زمینه های مختلف.(طالقانی،1370،ص 12)

تحقیق را می توان به تجزیه و تحلیل و ثبت عینی و سیستماتیک مشاهدات کنترل شده که ممکن است به پروراندن قوانین کلی، اصول یا نظریه هایی بیانجامد و به پیش بینی و یا احتمالاً به کنترل نهایی رویدادها منجر شود تعریف کرد.

تحقیق(پژوهش) توسعه ای: هرگونه فعالیت منظم مبتنی بر دانش موجود حاصل از تحقیقات و یا تجارب است که به منظور تولید مواد، فرآورده ها، ابزار و فرآیندها و روش های جدید و یا بهبود آنها صورت می گیرد.(لاپدز،1987، ص 168)

تحقیق بنیادی: شامل هر نوع فعالیتی است که باعث افزایش دانش یا کشف جدید در یک زمینه علمی شود، بدون آنکه کاربرد علمی ویژه ای برای آن در نظر گرفته شود.(لاپدز،1987، ص 169)

تحقیق کاربردی: به هر نوع کاوش اصیل به منظور کسب دانش علمی و فنی جدید که برای آنها کاربرد ویژه ای در نظر گرفته شود، اطلاق می شود.(لاپدز،1987،ص 169)

اقدام‌پژوهي چيست؟اقدام پژوهی که در زبان انگلیسی Action Research خوانده می شود به معنی پژوهش در عمل است.پژوهش در عمل نوعی از مطالعه و بررسی است که افراد برای تغییر وضعیت نامطلوب و رسیدن به وضعیت نسبتا مطلوب و در نهایت بهسازی کارها در محیط شغلیشان بکار می برند.

طرح:مجموعه ای از عملیات و خدمات مشخص و همبسته را گویند که با هزینه معینی در یک دوره زمانی از قبل تعیین شده برای رسیدن به یک هدف معین انجام گیرد.

طرح تحقیقاتی (پروژه تحقیقاتی): عبارتست از مجموعه ای همگون از فعالیت های علمی و فنی با محدودیت زمانی و زمان بندی مشخص، با اهداف مشخص تحقیق و توسعه که توسط مجموعه ای از کارکنان علمی و فنی اجرا می شود. پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکترا نیز طرح یا پروژه تحقیقاتی تلقی می شوند.(فرهنگ توصیفی تکنولوژی- کتاب مرکز آمار ایران)

تعریف مساله : کلیه نکات ناشناخته در زندگی روزمره می توانند موضوع تحقیق باشند محقق می تواند هر یک از این نکات را به عنوان یک مساله تحقیق اختیار و شروع به تحقیق نماید.

جمعیت:مجموعه تمام افراد یا اشیایی که مطالعات آماری در مورد یک یا چند صفت آنها در یک مکان و زمان معین انجام می گیرد به جمعیت موسوم است. هر یک از این افراد و اشیاء را یک عضو جمعیت می نامند و تعداد اعضای جمعیت را اندازه جمعیت می نامند.(نعمت الهی،1380)

پرسشنامه: یکی از متداول ترین روش های جمع آوری اطلاعات، استفاده از پرسشنامه است. در تهیه و تنظیم پرسشنامه محقق سعی می نماید که از طریق طرح تعدادی سئوال،اطلاعات مورد لزوم را از گروه پاسخگو دریافت نماید. اطلاعاتی که از این طریق جمع آوری می شود، می تواند در زمینه های مختلفی مانند عقاید، عواطف، حالات روانی،اطلاعات فردی، دینی، سیاسی، فرهنگی و سایر خصوصیات افراد مورد مطالعه، بکار گرفته شود(نبوی،1376- ابوالفضل روزبه جهرمی،1380).

در اغلب موارد، تماس مستقیم با آزمودنی ها که اساس جمع آوری اطلاعات از طریق مصاحبه است، وقت فراوان می گیرد یا گران تمام می شود و گاهی غیر ممکن است،به همین لحاظ درا ین گونه موارد، محققان علوم انسانی برای دستیابی به حقایق مربوط به گذشته، حال و یا پیش بینی وقایع و شرایط آینده از پرسشنامه استفاده می کنند. در مقایسه با مصاحبه، پرسشنامه در اغلب شرایط عملی تر و آسان تر است و به محقق امکان می دهد تا نمونه های بزرگتر را مطالعه و بررسی کند(نادری و نراقی،1369- ابوالفضل روزبه جهرمی،1380).

تجزیه و تحلیل: تجزیه و تحلیل به عنوان فرآیندی از روش علمی، یکی از پایه های هر روش تحقیقی است،  تجزیه و تحلیل به طور کلی عبارتست از روشی که از طریق آن کل فرآیند پژوهشی، از انتخاب مساله تا دسترسی به یک نتیجه هدایت می شود. پژوهشگر برا ی پاسخگویی به مساله تدوین شده و تا تصمیم گیری در مورد رد یا تایید فرضیه ای صورتبندی کرده است از روش های مختلف تجزیه و تحلیل استفاده می کند، روش های مختلف تجزیه و تحلیل را می توان به سه طبقه تجزیه و تحلیل توصیفی، مقایسه ای و علیت تقسیم کرد (طاهری،1374)

هیچ گاه جمع آوری داده ها فی نفسه دارای ارزش نیست. همواره تحقیقات به علت وجود احساس نیاز به انجام آزمایش در مورد یک فرض موقتی درباره طبیعت،‌ که با نام فرضیه شناخته می شود،‌ انجام می شود. اغلب فرضیه بیانگر این مطلب است که یک ارتباط علیتی بین دو متغیر وجود دارد به شکلی که میزان یکی (متغیر مستقل independent variable) تا حدودی تعیین کننده دیگری (متغیر وابستهdependent variable) است.

استنباط آماری(Statistical inference): در اندازه گیری ها و آزمایش های تصادفی،‌ عموماً‌ داده ها به وسیله نمونه گیری به دست می آید و مایل هستیم نتایج حاصل را برای جامعه تعمیم دهیم. این عمل را استنباط آماری می نامیم. به طور کلی،‌ استنباط آماری بر دو نوع است: برآورد کردن و آزمون فرض.

آزمون فرض آماری(Hypothesis testing):  آزمون فرض آماری،‌ قانون یا دستوری است که بر طبق آن، بر اساس مشاهدات انجام شده تصمیم به رد یا قبول فرض موردنظر گرفته می شود. وقتی که فرض یا ادعایی در مورد یک پارامتر جامعه بیان می شود،‌ ممکن است صحیح یا ناصحیح باشد،‌ بنابراین دو فرض مطرح می شود یکی آن که ادعا صحیح است و دیگری آن که ادعا صحیح نیست. لذا یک آزمون فرض آماری شامل دو فرض آماری است که در مقابل یکدیگر قرار می گیرند،‌ یکی را فرض صفر(Null hypothesis) و دیگر را فرض مقابل(Alternative hypothesis) (فرض یک) می گویند. به طور کلی،‌ فرضی که برای رد شدن باشد،‌ فرض صفر گویند و با H₀  نشان می دهند و فرض مقابل را با H₁ نشان می دهند.

اگرsig  (سطح معنی داری) بزرگتر از 05/0 می باشد،‌H₀ پذیرفته می شود و نتیجه ی موردنظر معنی دار نیست. یعنی فرضیه رد می شود (این امر به این معنی نیست که فرضیه حقیقتاً‌ صحیح است بلکه تنها به این معنی است که شواهد جهت رد فرضیه صفرکافی نیست.)

Significant > 0.05 ] Accept null hypothesis (H₀)

اگرsig  کوچکتر از 05/0 می باشد،H₀ رد می شود و نتیجه ی موردنظر معنی دار است. یعنی فرضیه ما پذیرفته  می شود.

Significant < 0.05 ] Reject null hypothesis (H₀)

تست وکسلر: تست وکسلر به عنوان یکی از تست های هوشی وهمچنین تست تشخیص ضایعه مغزی برای کودکان عقب مانده ذهنی ناشی از آسیبهای وارده به مغزکاربرد فراوان دارد،این تست با سه مقیاس خردسالان،کودکان،بزرگسالان(خردسالان تا قبل از شش سالگی و  کودکان  ببین 6 تا 15سالگی و بزرگسالان بالای 15سالگی )ساخته شده است. این تست به دو قسمت کلامی وغیرکلامی تقسیم شده که هرقسمت خود دارای شش تست مجزا به شرح زیر می باشد .

الف)تست کلامی کلامی(غیرعملی):

1. ادراک عمومی
2. معلومات عمومی
3. محاسبات عددی
4. واژگان ولغات
5. تشابه
6.  حافظه عددی

ب) تست غیرکلامی(عملی):

1. تکمیل تصاویر
2. الحاق قطعات
3. تنظیم تصاویر
4.  مکعبها
5. رمزنویسی
6.  مازها