عنوان پیشنهاد تحقیق:

باز شناسی فعالیت های تربیتی در آموزش و پرورش

و بررسی راهکار های تعمیم آن به معلمان و کارکنان اداری/اجرایی مدرسه

   توصیف و تبیین مساله یا مشکل:

     سنین کودکی و نوجوانی اقتضاء دارد تا موضوع روند جامعه پذیری آن ها در این دوره مورد توجه قرار گیرد و اگر مفهوم تربیت این باشد که دانش آموزان می بایست در این دوره هنجار ها و ارزش های حاکم بر جامعه را بیاموزند و در وجود خود نهادینه نمایند به گونه ای که رفتار منطبق بر انتظار جامعه را از خود بروز دهند در آموزش و پرورش فعلی دچار چالش و نابسامانی است.تعارضات رفتاری نوجوانان با انتظار مربیان و یا اکثریت جامعه نشان از این نابسامانی ها دارد. به نظر می رسد یک از دلایل این عدم توفیق بکار نگرفتن همه ظرفیت های عموم فرهنگیان در این عرصه می باشد.  

چرا که امروزه مسولیت و وظایف تربیت دانش آموزان ناخواسته برای گروه خاصی که به عنوان مربیان پرورشی درمدارس مشغول فعالیتند تعریف شده است این موضوع موجب شده است تا اولا معلمان و سایر کارکنان اداری/اجرای مدرسه در قبال تربیت دانش آموزان احساس مسئولیت نکنند. ثانیاموضوع تربیت به عنوان مهمترین ضرورت برای دانش آموزان درالویت برنامه ها قرار نگیرد بنا براین به دلیل نداشتن تعریف دقیق از موضوع تربیت و متمرکز کردن مسئولیت و فعالیت های مربوط به آن به گروه خاص(مربیان پرورشی) و  بکار نگرفتن همه ظرفیت های عموم فرهنگیان در این عرصه از جمله دلایل بروز این مساله می باشد.

 اهمیت و ضرورت تحقیق:

     مساله تربیت به دلیل پیچیدگی های که دارد شاید نتوان نسخه مشخص و مبرهنی برای آن نوشت اما این حقیقت غیر قابل انکار را همگان پذیرفته اند که امر تربیت به دلیل متغیر های فراوانی که در آن دخیل هستند بخودی خود (چه بخواهیم و چه نخواهیم) اتفاق خواهد افتاد. اما آنچه مهم است  این که بدانیم چه تربیتی مد نظر ماست؟ لا جرم برای برای دست یابی به یک تربیت هدفمند نیاز مند به برنامه،ساختار و سامانه تعریف شده ای داریم که آموزش و پرورش مسئولیت آن را بر عهده دارد فلذا این آموزش و پرورش است که باید نسبت به بازینی و واکاوی روشهای تربیتی موجود اقدامات آگاهانه و از قبل تعریف شده ارائه دهد.

اهداف تحقیق:

1-     شناسایی مجموعه فعالیت های تربیتی که توسط مدیران و معاونین مدرسه انجام می گیرد

2-     شناسایی مجموعه فعالیت های تربیتی که توسط معلمان مدرسه انجام می گیرد

3-     شناسایی مجموعه فعالیت های تربیتی که توسط کارکنان اداری/اجرایی مدرسه انجام می گیرد

4-     شناسایی مجموعه فعالیت های تربیتی که توسط مربیان پرورشی مدرسه انجام می گیرد

5-     تعین سهم فعالیت های تربیتی هریک از مدیران-معاونین ،معلمان،مربیان پرورشی و کارکنان اداری /اجرایی مدرسه

6-     شناسایی نوع نگرش و رفتار ناشی شده از فعالیت های تربیتی مدیران و معاونین

7-     شناسایی نوع نگرش و رفتار ناشی شده از فعالیت های تربیتی معلمان مدرسه

8-     شناسایی نوع نگرش و رفتار ناشی شده از فعالیت های تربیتی مربیان پرورشی

9-     شناسایی نوع نگرش و رفتار ناشی شده از فعالیت های تربیتی کارکنان اداری /اجرایی مدرسه

10-  شناسایی فعالیت های تربیتی قابل تعمیم به مدیران،معلمان و کارکنان اداری اجرای مدرسه

11-  شناسایی فعالیت های تربیتی مغفول مانده از دیدگاه فرهنگیان

سوال اصلی تحقیق:

فعالیت های تاثیر گذار درنوع نگرش و رفتار دانش آموزان کدامند؟ این نوع فعالیتها واجد چه نوع ویژگی ها می باشند؟

1-     ویژگی های یک فعالیت آموزشی از دیدگاه فرهنگیان کدامند؟

    1/1- از دیدگاه فرهنگیان فعالیت های آموزشی جاری در آموزش و پرورش موجب چه نوع نگرش و رفتار در دانش آموزان می شود؟

2-     ویژگی های یک فعالیت تربیتی از دیدگاه فرهنگیان کدامند؟

  1/2- از دیدگاه فرهنگیان فعالیت های تربیتی جاری در آموزش و پرورش موجب چه نوع نگرش و رفتار در دانش آموزان میشود؟

3-     سهم فعالیتهای تربیتی تاثیر گذار در مقایسه با فعالیت های آموزشی تاثیر گذار درنوع نگرش و رفتار دانش آموزان کدامند؟

4-     از دیدگاه فرهنگیان فعالیت های آموزشی تاثیر گذار درنوع نگرش و رفتار دانش آموزان که تا کنون مغفول مانده کدامند؟

5-     از دیدگاه فرهنگیان فعالیت های تربیتی تاثیر گذار درنوع نگرش و رفتار دانش آموزان که تا کنون مغفول مانده کدامند؟

6-     از دیدگاه فرهنگیان رفتار های تربیتی مورد انتظار جامعه کدامند؟

7-     از دیدگاه فرهنگیان آیا فعالیت های تربیتی جاری آموزش و پرورش کفایت رفتارهای مورد انتظار جامعه را دارد؟

8-     فعالیت های تربیتی قابل تعمیم به مدیران،معلمان و سایر کارکنان اداری/مدرسه کدامند؟

 

تعاریف نظری و عملی

تعریف فعالیت:

نظری:مجموعه اقدامات،کارها،تلاشها،کوشش ها و عملیاتی که در یک سازمان توسط افراد و یا تجهیزات و دستگاه ها انجام می شود تا از این طریق ارزش افزوده ایجاد نماید.

عملی:لیست نمودن وظایف هر یک از سمت ها که یک هدف مشخص و روشنی را تعقیب می نماید بر اساس شرح وظایف .

تعریف فعالیت آموزشی :

تعریف نظری: مجموعه اقداماتی است که موجب سپردن دانستنی ها به دیگران می شود. به گونه ای که او را به انجام کارهایی توانا سازد. آموزش راهی است که مقصد آن پدیدآوردن دگرگونی و تحول است. آموزش حقیقی برای آن است که توانایی فهمیدن به کار آید و نوآموز با یافتن پیوند دانستنی ها،  به فهم قانون ها و قاعده ها برسد[1].

تعریف عملی: فعالیت آموزشی مجموعه اقداماتی است که طی آن معلمان دروس مختلف می بایست مجموعه ای از دانستنی های را در کلاس درس و بر اساس سرفصل های تعریف شده  طی یکسال به دانش آموزان منتقل نمایند

تعریف فعالیت تربیتی

تعریف نظری: پرورش همانا شکوفاندن و به کار آوردن توانایی های درونی و استعدادهای طبیعی فرد است. آن گاه می توانیم از پرورش سخن بگوییم که به طبیعت درونی و توانایی های نهان پرورش یابنده، اهمیت بدهیم. از این رو در کار پرورش همواره طبیعت و نیروی درونی است که باید اصل شمرده شود. به عبارت دیگر کشاندن انسان به سوی ارزش ها معنی حقیقی تربیت انسانی است[2].

تعریف عملی: نوع رفتاری را که دانش آموزان از سر علاقه در برخورد با  افراد، اشياء رويدادها و حتى خود فرد از خود بروز می دهند

تعریف نوع نگرش :

تعریف نظری: «نگرش عبارت است ازيك حالت عاطفى مثبت يا منفى نسبت به يك موضوع»[3] یا نگرش يك حالت درونى است كه آمادگى براى عمل ايجاد مى كند. به عبارت دیگر مى توان گفت نگرش يك مفهوم چند بعدى شامل عناصر شناختى، عاطفى و رفتارى است كه نحوه رفتار افراد را تعيين مى كند. و هر نگرشى داراى موضوع خاصى است كه اين موضوع مى تواند افراد، اشياء رويدادها و حتى خود فرد باشد در تعريف ديگر توجه به عناصر آن نيز مبذول شده است: «تركيب شناختها، احساسها، و آمادگى براى عمل نسبت به يك چيز معينى، نگرش شخص نسبت به يك موضوع اجتماعى است».[4].

تعریف عملی: نوع رفتاری را که دانش آموزان از سر علاقه در برخورد با  افراد، اشياء رويدادها و حتى خود از خود بروز می دهند.که این نوع رفتار بیشتر تحت عنوان رفتار های انضباطی دانش آموزان در مدارس از آن یاد می شود.

جامعه تحقیق(جامعه آماری)

کلیه مدیران (شامل مدیران و معاونین) دوره متوسطه استان مازندران

 کلیه ،معلمان(شامل دبیران و هنرآموزان) دوره متوسطه استان مازندران

 کلیه مربیان پرورشی (شامل مربیان پرورشی،معاونین پرورشی و تربیت بدنی،مشاوران،مربیان تربیت بدنی،مربیان بهداشت،کتابداران) دوره متوسطه استان مازندران

 جدول برآورد نمونه آماری

جامعه تحقیق

جامعه آماری

نمونه آماری

زن

مرد

زن

مرد

کلیه مدیران (شامل مدیران و معاونین)

1099

1140

285

291

کلیه ،معلمان(شامل دبیران و هنرآموزان)

4260

5481

354

361

کلیه مربیان پرورشی (شامل مربیان پرورشی،معاونین پرورشی و تربیت بدنی،مشاوران،مربیان تربیت بدنی،مربیان بهداشت،کتابداران)

891

1053

269

291

جمع به تفکیک جنسیت

6250

7674

908

943

جمع کل

13924

1851

چگونگی مراحل اجراء و تهیه ابزار

در مرحله اول

ü      کل فعالیت های جاری مدارس لیست شود سپس از نگاه فرهنگیان نوع فعالیت آموزشی با فعالیت های پرورشی متمایز شوند

ü      ویژگی های نوع فعالیت های آموزشی و تربیتی متمایز و به تفکیک احصاء شود.

ü       مجریان هریک از فعالیت های تربیتی به تفکیک معلملن،مربیان و کارکنان اداری/اجرایی مدرسه لیست شود.

ü        مجریان هریک از فعالیت های آموزشی به تفکیک معلملن،مربیان و کارکنان اداری/اجرایی مدرسه لیست شود.

ü      سهم فعالیتهای تربیتی در مقایسه با فعالیت های آموزشی مشخص شود.

در مرحله دوم

ü      از دیدگاه فرهنگیان تناظر نوع نگرش و رفتار هر یک از فعالیت های آموزشی آورده شود.

ü      از دیدگاه فرهنگیان تناظر نوع نگرش و رفتار  هر یک از فعالیت های تربیتی آورده شود.

ü      از دیدگاه فرهنگیان رفتار های تربیتی مورد انتظار جامعه لیست شود

ü      از دیدگاه فرهنگیان نوع نگرش و رفتار مغفول مانده  باز شناسی شود.

ü      از دیدگاه فرهنگیان فعالیت های متناسب با  نوع نگرش و رفتارمغفول مانده مشخص شود.

ابزار تحقیق:

ü      پرسشنامه مربوط به تشخیص فعالیت های پرورشی و فعالیت های آموزشی

ü      جدول تعین ویژگی های فعالیت های پرورشی

ü      جدول تعین ویژگی های فعالیت های آموزشی

ü      جدول تشخیص فعالیت های تربیتی مدیران

ü      جدول تشخیص فعالیت های تربیتی معلمان

ü      جدول تشخیص فعالیت های تربیتی مربیان

ü      جدول تشخیص فعالیت های اموزشی مدیران

ü      جدول تشخیص فعالیت های اموزشی معلمان

ü      جدول تشخیص فعالیت های اموزشی مربیان

ü       پرسشنامه تشخیص نوع نگرش و رفتاری را که هر یک از فعالیت های آموزشی در دانش آموزان ایجاد می نماید

ü      پرسشنامه تشخیص نوع نگرش و رفتاری را که هر یک از فعالیت های پرورشی در دانش آموزان ایجاد می نماید

ü      پرسشنامه رفتار های تربیتی مورد انتظار جامعه

ü      پرسشنامه تشخیص نوع نگرش و رفتاری را که هر یک از فعالیت های مغفول مانده می توانست در دانش آموزان ایجاد نماید



[1] دکتر نقیب زاده - نگاهی به فلسفه آموزش و پرورش  

[2] همان منبع

[3] گنجى، حمزه، روانشناسى اجتماعى، 1380.

[4] كريمى، يوسف، نگرش و تغيير نگرش، 1379.